بر اساس اصول حسابداری پذیرفته شده استفاده از حسابداری فروش اقساطی تنها در مواردی مجاز است که نسبت به وصول درامد فروش اطمینان معقولی وجود تداشته باشد.این عدم اطمینان می تواند بر اثر موارد ذیل باشد:

1.طولانی بودن مدت وصول(مثلا فروش املاک با اقساط طولانی مدت)

2.نبود مبنایی برای براورد مبلغ قابل وصول

ویژگیهای این نوع  روش بشرح زیر است :

1.دوره وصول مطالبات برای اموال منقول معمولا کمتر از 36 ماه و برای اموال منقول چند ساله(10 تا 20 ساله) است.

2.معمولا در این نوع فروش مبلغی به عنوان پیش دریافت نقدی از خریدار اخذ میشود.

3.عدم انتقال مالکیت کالا تا زمان اتمام اقساط.

در این موارد بر اساس اصول پذیرفته شده حسابداری از دو روش ذیل استفاده میشود:

1. روش بازیافت بهای تمام شده :

بر اساس این روش قبل از بازیافت بهای تمام شده سودی شناسایی نمیگردد و پس از بازیافت بهای تمام شده کل مبالغ اضافی به عنوان درامد فروش شناسایی و هزینه وصول از آن کسر میگردد.

2.روش اقساطی :

در این روش هر قسط وصولی شامل بازیافت بخشی از بهای تمام شده و بخشی از سود ناخالص است.نسبت این دو در هر قسط همانند نسبت کل بهای تمام شده به فروش می باشد.

مثال : شرکت A تجهیزاتی  را در تاریخ 80/01/01 به مبلغ 100,000,000 ریال را به صورت اقساط مساوی 20 ماهه به شرکت B واگذار کرد.بهای تمام شده این تجهیزات برای شرکت  A  60,000,000  ریال میباشد.مطلوبست ثبت های مربوط در دفاتر شرکت A به روش اقساطی و بازیافت بهای تمام شده.

جواب :

الف : روش اقساطی

80/01/01 اسناد دریافتنی اقساطی              100,000,000

                             تجهیزات                                       60,000,000

                             سود تحقق نیافته فروش اقساطی    40,000,000

پس از وصول هر قسط تا پایان اقساط

وجوه نقد                                          5,000,000

سود تحقق یافته فروش اقساطی          2,000,000

                      اسناد دریافتنی اقساطی             5,000,000

                      سود تحقق یافته فروش اقساطی   2,000,000

ب : روش بازیافت بهای تمام شده

01/01/80 اسناد دریافتنی اقساطی       100,000,000

                         تجهیزات                                    60,000,000

                          سود تحقق نیافته فروش اقساطی 40,000,000

پس از وصول هر قسط تا بازیافت کامل بهای تمام شده تجهیزات  قسط 12 (60,000,000=5,000,000*12)

وجوه نقد                                           5,000,000

                     اسناد دریافتنی اقساطی              5,000,000

از قسط 13 به بعد

وجوه نقد                                           5,000,000

                    سود تحقق یافته فروش اقساطی         5,000,000